ABD Başkanı Donald Trump, azalan mühimmat stokları ve silah üretimindeki darboğazların ardından savunma sanayisinin önde gelen yöneticileriyle bir araya gelmeye hazırlanıyor.
Trump’ın Pennsylvania eyaletindeki ABD Kara Harp Akademisinde düzenlenen Savunma ve İnovasyon Zirvesi’nin kapanışındaki yuvarlak masa toplantısına katılması planlanıyor.
Toplantıda şirketlerden füze ve mühimmat üretimini hızlandırmaları, fabrikaların kapasitesini büyütmeleri ve teslimat sürelerini kısaltmaları istenecek.
Savaşlar stoklar üzerindeki baskıyı artırdı
ABD’nin Ukrayna’ya yaptığı silah yardımları ile Orta Doğu’daki askeri operasyonları, hava savunma füzeleri ve hassas güdümlü mühimmat stoklarının daha hızlı kullanılmasına yol açtı.
Üretim baskısının özellikle Patriot ve THAAD önleyicileri ile Tomahawk seyir füzelerinde yoğunlaştığı belirtiliyor.
Savunma sanayisinin mevcut üretim kapasitesi ise artan talebi kısa sürede karşılamakta zorlanıyor. Karmaşık tedarik zincirleri, özel ham maddeler ve sınırlı sayıdaki üretici, yeni mühimmat teslimatlarının yıllara yayılmasına neden olabiliyor.
ABD’de yayımlanan bir değerlendirmede, en çok talep gören füze stoklarının eski seviyelerine dönmesinin en az üç yıl alabileceği hesaplandı.
20 milyar dolarlık özel yatırım
Pentagon’un satın alma süreçlerinden sorumlu yetkilisi Michael Duffey, uzun vadeli tedarik sözleşmelerinin şirketleri yeni fabrika yatırımlarına yönelttiğini söyledi.
Patriot füzeleri ve diğer yüksek talep gören silahların üretimini artırmaya yönelik planlarla bağlantılı özel sektör yatırımlarının yaklaşık 20 milyar dolara ulaştığı belirtildi.
Söz konusu tutar doğrudan Pentagon bütçesinden yapılacak tek seferlik bir harcama değil. Savunma şirketlerinin uzun vadeli sipariş güvencesi karşılığında fabrikalara, üretim hatlarına ve tedarik zincirlerine ayırmayı planladığı yatırımları kapsıyor.
Trump’ın zirvede Pennsylvania merkezli yeni savunma yatırımlarını da açıklaması bekleniyor.
Şirketlerden daha hızlı üretim istendi
ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine, zirvenin ilk gününde savunma şirketlerine daha hızlı hareket etmeleri çağrısında bulundu.
Caine, savaş teknolojilerinin değiştiğini ve ordunun yeni kapasitelere daha kısa sürede ulaşması gerektiğini belirtti. Şirketlerden üretimde daha cesur adımlar atmaları, yenilikçi teknolojileri kullanmaları ve teslimat sürelerini azaltmaları istendi.
Pentagon, uzun vadeli sözleşmeler aracılığıyla üreticilerin önündeki sipariş belirsizliğini azaltmayı hedefliyor. Böylece şirketlerin yeni üretim hatları kurması ve mevcut fabrikaları genişletmesi amaçlanıyor.
Ancak savunma sanayisinde kapasite artışı yalnızca yeni bütçeyle sağlanamıyor. Füze motorları, elektronik parçalar ve özel patlayıcı maddelerdeki tedarik sorunları, üretimin hızlandırılmasının önündeki temel engeller arasında bulunuyor.
Savunma devleri ve teknoloji şirketleri masada
Pennsylvania Senatörü Dave McCormick tarafından düzenlenen zirve, askeri yetkililerle geleneksel savunma şirketlerini, teknoloji girişimlerini ve büyük yatırımcıları bir araya getirdi.
Katılımcılar arasında Lockheed Martin, General Dynamics, Boeing, SpaceX ve Palantir yöneticileri bulunuyor. JPMorgan Üst Yöneticisi Jamie Dimon ile Blackstone Başkanı Jon Gray de zirveye katılan finans sektörü temsilcileri arasında yer aldı.
Northrop Grumman ve L3Harris gibi roket motoru üreticileri ise kapasiteyi artırmak amacıyla üç boyutlu baskı ve yeni karıştırma teknolojileri üzerinde çalışıyor.
Silicon Valley merkezli savunma girişimleri de daha düşük maliyetle ve daha yüksek adetlerde üretim iddiasıyla geleneksel şirketlerin hakim olduğu pazara girmeye başladı.
Pennsylvania’da yeni fabrika planları
Zirvede savunma yatırımlarının Pennsylvania’daki üretim ve istihdam üzerindeki etkisi de öne çıkarılıyor.
Silah tespit sistemleri geliştiren ZeroEyes, yapay zekâ ve makine öğrenmesi çalışmaları için 10 milyon dolarlık araştırma ve geliştirme yatırımı planladığını açıkladı.
Gecko Robotics ise savunma üretiminde robot kullanımını artırmak amacıyla Pittsburgh’da yaklaşık 930 metrekarelik yeni bir üretim tesisi açmayı planlıyor.
Trump yönetimi, savunma harcamalarını yalnızca askeri bir ihtiyaç olarak değil, ABD’de fabrika yatırımlarını, ileri üretim teknolojilerini ve yerli tedarik zincirlerini büyütecek ekonomik bir araç olarak da değerlendiriyor.
Üretim artışı zaman alacak
ABD yönetimi 2027 yılı için 1,5 trilyon dolarlık savunma bütçesi önerdi. Ancak söz konusu büyüklüğe ilişkin yasal süreç Kongrede henüz tamamlanmadı.
Ek bütçe ve yeni sözleşmeler onaylansa bile füze fabrikalarının genişletilmesi, yeni üretim hatlarının kurulması ve çalışanların eğitilmesi zaman alacak.
Bu nedenle zirvede açıklanacak yatırımların ABD’nin kısa vadeli stok sorununu tamamen çözmesi beklenmiyor. Asıl etki, önümüzdeki birkaç yıl içinde üretim kapasitesinin kalıcı biçimde artırılmasıyla görülebilecek.
Bundan sonraki süreçte Trump’ın açıklayacağı Pennsylvania yatırımları, Pentagon’un uzun vadeli sözleşmeleri ve Patriot başta olmak üzere kritik silahlarda açıklanacak yeni üretim hedefleri izlenecek.
